سيد حسين محمد جعفري ( مترجم : سيد محمد تقى آيت اللهى )

133

تشيع در مسير تاريخ ( فارسي )

ثالثا باز بجز گروه اول شش قبيله كه مقتدرترين قبايل بودند انتخاب كرد . و همه طوائف و قبائل كوچك ديگر را در آنها مستحيل ساخت . اولين گروه ، اهل العاليه ، از شعبه‌هاى مكّيان و قريش تشكيل شده بود و او دخالتى در آن نكرد زيرا آنها هم‌پيمانان طبيعى حكام قريشى از زمان سعد به اين طرف بودند . علاوه بر اين ، اين كوچكترين گروه هم‌پيمان مردم كوفه بود و زياد ، ترسى از آنها نداشت . در ربع دوم تقسيم‌بندى ، او تميم ( نزارى ) و كنده ( يمنى ) ، در ربع سوم بكر ( نزارى ) و كنده ( يمنى ) و در ربع چهارم اسد ( نزارى ) و مذحج ( يمنى ) را تركيب كرد ، بر هر بخش رئيس يا سرپرستى را با انتخاب آنها منصوب كرد ، ( 32 ) در ميان وظائف آنها ، برقرارى سيطره محكم و استوار بر اجزاى متشكلهء گروههاى مربوطه قرار داشت . در خاتمه ، نمىتوان تجديد سازمان زياد را در كوفه از اسبع به اربع كه بر اساس نسب و هم‌پيمانى قرار نداشت ، بلكه كلا بر پايه ملاحظات سياسى به منظور استقرار قدرت بنى اميّه در شهر بود ، ناديده گرفت . بسيار مشكل است كه تعداد دقيق اولين مهاجرين كوفه را مشخص كنيم . با وجود اين از گزارش‌هاى گوناگونى كه از مآخذ مختلف بدست مىآيد ، مىتوان تخمين منصفانه‌اى زد . طبرى ، خبر مفصلى از نيروهاى عرب را كه در جنگ قادسيّه شركت داشتند ارائه مىدهد و مىگويد كه 30000 نفر عرب در اين جنگ شركت كردند . ( 33 ) امكان مبالغه‌آميز بودن اين رقم وجود دارد و در هيچ جايى همه كارآزمودگان قادسيّه در كوفه نمىماندند . بنابه گزارش ياقوت ، عمر به سعد دستور داد كه وى نقشه مسجد كوفه را آنچنان طرح‌ريزى كند كه بتواند ظرفيت 40000 سرباز را كه قرار بود در آنجا جايگزين شوند داشته باشد . ( 34 ) بلاذرى گزارش متعادل‌تر و شايد معتبرترى را مىدهد . وى دربارهء قدرت الشعبى نقل مىكند كه تعداد كل اولين مهاجرين عرب در كوفه 20000 نفر بودند كه از 12000 نفر يمنى و 8000 نزارى تشكيل شده بود . بلاذرى بر اين رقم ، 4000 ديلمى ( الحمراء ) را نيز مىافزايد كه يقينا در ميان اولين مهاجرين عرب بوده‌اند . ( 35 )